Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından değiştirilen Maarif Modeli Müfredatı’na göre hazırlanmış ilkokul 1. Sınıf matematik dersi sayı ve şekil örüntüleri konu anlatımını bu sayfada bulabilir ve pdf olarak indirebilirsiniz.
BU KONUDA NELER ÖĞRENECEĞİZ?
→ Örüntü nedir,
→ Sayı örüntüsü nedir,
→ Şekil örüntüsü nedir,
→ Örüntünün kuralı nasıl bulunur,
→ Örüntü nasıl devam ettirilir,
→ Örüntüde eksik bırakılan nasıl bulunur
SAYI VE ŞEKİL ÖRÜNTÜLERİ
Aşağıda verilen kilimi inceleyelim. Verilen görselde neler dikkatinizi çekti?
Aynı şekil ve renklerin tekrar ettiğini fark ettiniz mi? Çevrenizde şekil ve renk bakımından tekrar eden başka nesneler var mı? Haydi, birlikte söyleyelim.
Nesnelerin düzenli bir biçimde birbirini takip ederek dizilmesine örüntü denir. Örüntüler çeşitli şekillerle veya sayılarla oluşturulabilir.
Her örüntünün bir kuralı vardır. Örüntü kuralını bulduktan sonra örüntüyü devam ettirmek kolaydır.
Sayı Örüntüsü
Sınıf tahtasına öğretmenin yazdığı sayıları arasındaki ilişkiyi fark ettiniz mi?
Belirli bir kurala göre devam eden sayıların oluşturduğu örüntü sayı örüntüsüdür.
2 – 4 – 6 – 8 – 10
Örüntünün kuralını bulurken sayıların kaçar artıp veya kaçar azaldığına bakmalıyız.
Örüntünün Kuralı: Sayılar ikişer artarak ilerlemiştir.
Örüntüler ileriye doğru ilerlediği gibi geriye doğru da ilerleyebilir.
18 – 17 – 16 – 15 – 14
Örüntünün Kuralı: Sayılar birer azalarak ilerlemiştir.
Şekil Örüntüsü
Nesnelerin, geometrik şekil veya cisimlerin belli bir kurala göre dizilmesi şekil örüntüsüdür.
Örüntünün Kuralı: Bir kare, bir üçgen ve bir dairedir.
Aşağıda verilen şekil örüntüsünü iki adım devam ettirelim.
Örüntüyü devam ettirebilmek için öncelikle örüntünün kuralını bulmalıyız.
Örüntünün Kuralı: İki yıldız, iki dairedir.
O halde verilen örüntünün 7. ve 8. adımı iki daire olmalıdır.
Aşağıda verilen örüntüde eksik bırakılan şekli bulalım.
Örüntüde eksik bırakılan şekli bulmak için öncelikle örüntünün kuralını bulmalıyız.
Örüntünün Kuralı: Bir kare, bir dikdörtgendir.
Örüntüde eksik bırakılan yere bir kare gelmelidir.
1. sınıf sayı ve şekil örüntüleri konusunu pekiştirelim.
1. Sınıf Sayı ve Şekil Örüntüleri Öğrenme Çıktıları
MAT.1.1.6 Sayı ve Şekil Örüntüleri
| Anahtar Kavramlar: | Örüntü, sayı örüntüsü, şekil örüntüsü, örüntünün kuralı |
| ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ | MAT.1.1.6. Artan veya azalan sayı ve şekil örüntülerini çözümleyebilme a) Sayı ve şekil örüntülerinin ardışık ögelerini belirler. b) Sayı ve şekil örüntülerinin ardışık ögeleri arasındaki ilişkiyi belirler. |
| Öğrenme-öğretme Uygulamaları | MAT.1.1.6 Öğrencilere örüntüye örnek olabilecek görseller gösterilir ve görsellerle ilgili sorular sorulur. Örüntüler; somut nesneler, modeller, resimli kartlar, çizilmiş hazır sekiler vb. malzemelerle çizim yaptırılmadan oluşturulur. Oluşturulan örüntülerdeki ilişkileri sözel olarak da açıklamaları sağlanır. İlk aşamada tekrar eden sayı ve şekil örüntülerine yer verilir. Devamında öğrencilerden artan veya azalan sayı örüntülerinin günlük yaşamda karşılarına nasıl çıkabileceği konusunda örnekler vermeleri istenir. Sorularla örüntüyle ilgili merak oluşturulduktan sonra bu duruma ilişkin artan veya azalan sayı (100’e kadar birer, beşer, onar, 20’ye kadar ileriye/geriye doğru birer ve ikişer ritmik sayma durumu sınırına dikkat ederek) örüntü örnekleri; basılı görseller, matematiksel araç ve teknolojik olanaklar kullanılarak gösterilir. Artan veya azalan sayı örüntülerinde ilk üç adım verilerek öğrenciden dördüncü adımı ifade etmesi istenir. Öğrencilerin öğrenme durumlarına göre adım sayısı değiştirilir. Süreçte örüntü en fazla altıncı adıma kadar sürdürülür. Örüntü adımlarında artış ve azalışın bir arada verilmemesine ve artış ile azalışın sabit olmasına dikkat edilir. Bu duruma ilişkin öğrenme-öğretme uygulamaları yapılırken öğrencilerin verilen sayı veya şekil örüntüsünü devam ettirme aşamasında nasıl bir strateji kullandığına dikkat edilir (SDB1.1, SDB1.2). Artan veya azalan sayı örüntüsü ile ilgili soru sormaları sağlanır (SDB1.1). Artan ve azalan sayı örüntüleri üzerinden sorgulama yaptırılarak örüntüdeki artış ve azalış durumlarının öğrenciler tarafından nasıl belirlendiği ve belirlenen artış ve azalış durumuna göre örüntüyü nasıl devam ettirdiklerine ilişkin karar verme durumları sorgulanır (KB2.8). Süreçte öğrencinin verilen örüntüyü devam ettirebilmesi için ilk üç adımdaki örüntüyü belirleyerek örüntüdeki dördüncü adımı bulup devam ettirmesi sağlanır (KB2.10). Verilen bir örüntüdeki artma, azalma ve tekrar etme durumlarını belirlemeleri ve örüntüde verilmeyen terimi bulmalarına yönelik çeşitli etkinlikler planlanır. Drama yöntemi ile öğrencilerin sorumluluk aldıkları artan veya azalan sayı ve şekil örüntüleri kullanılarak öğrencilerin grupla ya da bireysel katılım göstermeleri sağlanır (SDB2.1, D3.4). Süreçte öğrencilerin artan veya azalan sayı ve şekil örüntüleri ile ilgili olarak ardışık ögelerin farkına varma, sayı ve şekil örüntülerinin ögeleri arasındaki ilişkiyi azalan veya artan şeklinde belirleyerek devam ettirmeye ilişkin öğrenme kanıtları kontrol listesi aracılığıyla belirlenebilir. |
| Önceki Konu Anlatımı | Sonraki Konu Anlatımı |
| Ritmik Sayma Konu Anlatımı | Tahmin |
Bu içerik Sınıf Öğretmeni Ramazan Bayraktar tarafından hazırlanmıştır.